14. 12. 2019.
Home / Kultura i život oko nas / DAVIDU ALBAHARIJU NAGRADA “TODOR MANOJLOVIĆ”
image-da13a985a69a7294b08fb2bb387ec7b683508f9a41d4973efb25e29fbcfd65c2-V

DAVIDU ALBAHARIJU NAGRADA “TODOR MANOJLOVIĆ”

Upravni odbor Fonda “Todor Manojlović” u sastavu predsednica prof. dr Vladislava Gordić-Petković (književna teoretičarka i kritičarka, redovni profesor na Odseku za anglistiku Filozofskog fakulteta u Novom Sadu), Predrag Miki Manojlović, (glumac), mr Boško Milin, (teatrolog, docent na odseku Dramaturgije Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu), Vladimir Arsenijević, (književnik i prevodilac) i Radovan Živankić, (akademski slikar), odlučio je da Nagrada Fonda „Todor Manojlović“ za moderni umetnički senzibilitet za 2015. godinu pripadne Davidu Albahariju, romanopiscu, pripovedaču, uredniku i prevodiocu iz Zemuna.

Ime dobitnika nagrade objavljuje se, po tradiciji, 17. februara, na dan rođenja Todora Manojlovića, a sastoji se od novčanog iznosa, povelje i objavljivanja knjige laureata nagrade u ediciji „Feniks“ u okviru izdavačke delatnosti Gradske narodne biblioteke „Žarko Zrenjanin

image-f4435745f0a7b2a6a68d5226e93ce14b01a542f8a525bd79940f14cea29a359c-V

David Albahari, autor petnaest romana, trinaest knjiga priča, šest esejističkih knjiga, nekoliko drama i knjiga za decu, nije samo tvorac proznog opusa koji je jednako poetički i etički dosledan koliko je i vrednosno relevantan, nego je, isto tako, i znamenita, internacionalno prepoznatljiva figura sa presudnim doprinosom u specifičnom kulturnom i duhovnom kontekstu nekadašnje Jugoslavije i sadašnje Srbije. Prevodilac, urednik, otkrivalac novih strujanja u američkoj književnosti, stvaralac insipirisan različitim poetikama i tradicijama (od Foknera do Apdajka i Karvera, od Beketa do Pintera, od Bernharda do Handkea), Albahari je svojim prevodima i tumačenjima u srpskom jeziku i kulturi trajno nastanio pisce poput Vladimira Nabokova, Tomasa Pinčona, Margaret Atvud, Džona Apdajka.

Albahari već više od četiri decenije ispisuje svedočanstva o pojedincu u vrtlogu jezika i vremena: ne pristajući da se sinhronizuju sa odveć zahtevnim svetom materijalnih interesa i tehnološkog napretka, njegovi junaci vode dugu i napetu bitku sa simboličnim poretkom, sa uspomenama, sa paralelnom egzistencijom u svetu nužnosti i svetu slobode. Opisujući u važnom periodu svog stvaralaštva iskustvo egzila, Albahari opisuje sučeljavanje dva koncepta sveta i prostora: dok Kanadu opisuje kao carstvo geografije u kom dominira osećaj da se prostor prostire u beskonačnost, Srbiju opisuje kao svet u istoriji, osvešćen o krhkosti i besmislenosti granica.

image-18d4a00faa6603093b8126b9740fd94e35bca980af31d212599491c1e3cdf29c-V

Pripovedanje u prvom licu opstaje u Albaharijevoj prozi kao područje eksperimenta u kom se sučeljavaju kriza naracije, dislociranost pojedinca, emotivna trauma, osećanje poraza i gubitka. Albaharijevi posve nejunački junaci pripadaju tradiciji jevrejske kulture, koja vekove seoba, beskućništva i obesnaženosti sublimira u figuru malog čoveka sa svim njegovim nesavršenostima i zastranjenjima. Albahari ne piše o herojima i podvizima, on piše o trajnoj zapitanosti senzibilnog pojedinca nad malim stvarima od enormne važnosti, među kojima jezik i identitet zauzimaju posebno mesto, jednako posebno koliko dostojanstvo i patnja.
Značaj i važnost umetničkog opusa, tiha i uporna borba da malu kulturu osnaži a lokalni jezik učini globalno prisutnim, trajna nastanjenost u čitalačkim afinitetima više generacija i više kultura, sve su to razlozi koji su opredelili Upravni odbor Fonda “Todor Manojlović” da nagradu za moderni umetnički senzibilitet ove godine dodeli – Davidu Albahariju.

Fond “Todor Manojlović” svoj rad i angažman otpočeo je sada već davne 1991. godine sa ciljem prikupljanja književne zaostavštine, proučavanja, objavljivanja, popularisanja dela i čuvanja imena Todora Manojlovića, imajući u vidu značaj njegovog dela i njegovih uticaja.

Todor Manojlović (1883-1968), pesnik, dramski pisac, esejista, književni i likovni kritičar i prevodilac ostavio je za sobom značajnu, ali nedovoljno istraženu zaostavštinu. Rođeni Bečkerečanin, ali po svom opredeljenju građanin Evrope, svojom zrelošću i širinom poznavanja moderne književnosti i umetnosti, uticao je na obnovu srpske poezije još u vreme Prvog svetskog rata. Učestvovao je u zamahu koji je modernistički pokret dobio u posleratnom periodu. Pojava prve drame Todora Manojlovića „Centrifugalni igrač“ (1930) smatra se početkom moderne srpske drame. Pored Stanislava Vinavera, bio je najobrazovaniji pisac proteklog dvadesetog veka koji je pisao na nekoliko svetskih jezika. Jedini je autor istorije moderne evropske i svetske književnosti (pre Huga Fridriha) i teoretičar koji je pre T. S. Eliota uspostavio osnove modernog shvatanja književne tradicije.

Dvadeset i pet godina aktivnog angažmana i delovanja Fonda „Todor Manojlović“ u okviru Gradske narodne biblioteke „Žarko Zrenjanin“ dalo je vidne rezultate i opravdalo je svoje postojanje. Ustanovljena je prestižna nagrada pod nazivom „Nagrada za moderni umetnički senzibilitet“ koja je profilisana u jednu od vodećih nagrada u Srbiji, a dosadašnji dobitnici između ostalih bili su Miodrag Pavlović, Dušan Kovačević, Đorđe Balašević, Momo Kapor, Pavle Ugrinov, Vida Ognjenović, Jovica Aćin, Ćelimir Ćilnik, Mileta Prodanović, Slobodan Tišma…

  • Veliki broj aktivnosti Fonda usmeren je, ne samo ka konačnoj reafirmaciji dela Todora Manojlovića, već i u pravcu razvoja i unapređenja književnosti i srpskog jezika. Tu svakako spada objavljivanje dela Todora Manojlovića, analiza Manojlovićevog književnoteorijskog stvaralaštva od strane vodećih književnika, teoretičara književnosti i predan naučno-istraživački rad koji uključuje i kontakte sa relevantnim proučavaocima i institucijama kulture u Mađarskoj i Rumuniji, kako bi se prikupila književna zaostavština Todora Manojlovića. Od postanka Fonda, radi se na bibliografiji Todora Manojlovića, pri čemu su uspostavljeni i međunarodni kontakti – istakla je predednica Upravnog odbora Fonda predsednica prof. dr Vladislava Gordić-Petković .

todor manojlović

 

Pročitajte još

FB_IMG_1576255116197

PRAVO VREME ZA ODLUKU, KUDA ZA DOČEK…

Polovina decembra je i pravi trenutak da odlučite kuda u najluđoj, novogodišnjoj noći…!!!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>